MAQOLALAR

Rubrika tili:

ALL

Barchasi

RUS

Русский

ENG

English

TUR

Türkçe

UZB

O'zbekcha

AZE

Azərbaycan

TJK

Тоҷикӣ

GER

Deutsch

FRC

Français

ALL

Barchasi

Лира Майрамбек қизи. Алишер Навоийнинг асарларида мусиқа атамалари мисолида темурийларда мусиқа

29.05.2024

Лира Майрамбек қизи. Алишер Навоийнинг асарларида мусиқа атамалари мисолида темурийларда мусиқа

Lira Mairambek Kyzy. ALİ ŞİR NEVÂYÎ’NİN ESERLERİNDEKİ MÜZİK TERİMLERİ BAĞLAMINDA TİMURLULARDA MÜZİK. Route Educational & Social Science Journal Volume 8/Issue 8, August 2021, p. 157-171.

Маълумки, темурийлар даври, хусусан Ҳусайн Байқаро даври маданият ва санъатнинг юксак чўққиларига кўтарилган, ҳар хил санъаткорлар, олимлар, шоирлар ҳимоя қилинган, маданий фаолиятлар қўллаб-қувватланган давр бўлди. Алишер Навоий бу борада ўзига хос нуфузга эга бўлиб, Ҳирот маданий ва санъат ҳаётининг ҳар бир жабҳасини қўллаб-қувватлаган. Айни пайтда Навоий ўзи яшаган даврнинг ҳар бир жабҳасини ўз асарларида маҳорат билан қамраб олган бўлиб, мусиқа мавзуси ҳам шулардан биридир. Шоир асарларида кўрилган мақомлар, қўшиқлар, халқ қўшиқлари, чолғу асбоблари ва санъаткорларнинг номлари темурийлар даврида мусиқа қанчалик ривожланганлиги, мусиқа нимага асосланганлиги, қандай чолғу асбоблари ва қандай санъаткорлар ижро этганлиги ҳақида маълумот беради. Ушбу тадқиқотда Навоий ижодида акс этган темурийлар даврига оид мақомлар, рақслар, қўшиқлар, халқ қўшиқлари, куйлар, санъаткорлар ва чолғу асбобларига оид сўзларга эътибор қаратилган. Асарларда аниқланган сўзлар Мусиқа, Мусиқа тарзлари, Ўйинлар ва Рақслар, Қўшиқлар ва халқ қўшиқлари, Оҳанглар ва куйлар, Санъаткорлар, Чолғу асбоблари, Мусиқа ҳаракатлари каби сарлавҳалар остида кўриб чиқилиб, улар ишлатилган куплет намуналари берилган. Тадқиқот натижасида сўзлар орқали темурийларда мусиқа маданиятини аниқлаш мақсад қилинган.