Ридвон Ўзтурк. Алишер Навоийнинг тили ҳақида.

29.05.2024

Ридван Ўзтурк

Öztürk, R. (1997). ALİ ŞİR NEVAİ’NİN DİLİ HAKKINDA. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 43(1995), 369-376.

Iste’dodli olim Ridvan Oʻzturk ushbu maqolasida Alisher Navoiy asarlarining tili borasidagi oʻz qarashlarini bayon qilgan. Maqolada “Muhokamat ul-lugʻatayn”da keltirilgan yuzta fe’l jadval asosida keltirilib, ularning bugungi Oʻzbek, Qirgʻiz, Qozoq, Turkman turkchalarida saqlanib qolgan yoki qolmaganligi jadval asosida keltirilgan. Shuningdek, tadqiqotda Navoiy asarlari tilining tamal asoslari haqida soʻz yuritilib, ushbu metatilning asosi faqat qarluq lahjasi emas, balki qipchoq va oʻgʻuz lahjalari ham ekanligi haqidagi bir qancha xulosalarga kelingan.

Tadqiqodchi maqolada ushbu adabiyotlardan foydalangan:

1. Zahiriddin Muhammad Bobur (nashrga tayyorlovchi Porso Shamsiyev), Boburnoma, Toshkent 1989, s.6.

2. A.K. Borovkov (çev. Rasime Uygun), Özbek yazı dilinin kurucusu Ali Şir Nevai. TDAY-Belleten 1954, 2, bs., Ankara 1988, s. 67-68.

3. Nazar Rajabov. “Navoiy – ona tili uchun kurashchi” Oʻzbek tili va adabiyoti. B-1001-1, Toshkent 1991, s. 40.

4. Iristoy Qoʻchqortoyev, “Alisher Navoiyning til dunyosi”, Turk tili, b-522, Anqara 1955, s.672.