Konferensiya materiallari

Rubrika tili:

ALL

Barchasi

RUS

Русский

ENG

English

TUR

Türkçe

UZB

O'zbekcha

AZE

Azərbaycan

TJK

Тоҷикӣ

GER

Deutsch

FRC

Français

ALL

Barchasi

Огоҳ Сирри Лаванд. Туркия кутубхоналаридаги Навоий қўлёзмалари. ТУРКИЯДА НАВОИЙШУНОСЛИК ТАДҚИҚОТЛАРИ-14

15.01.2024

Н.ҲАСАНОВ

Огоҳ Сирри Лаванд. Туркия кутубхоналаридаги Навоий қўлёзмалари.

Турк тили тадқиқотлари йиллиги/бюллетень, 1957, 127-209 бет.

Маълумки, Чиғатой/Туркистон туркий адабиётининг асосчиси сифатида қабул қилинган буюк турк санъаткори ва шоири Низомиддин Алишер Навоийнинг қўлёзма ва тошбосма асарлари дунёнинг кўплаб мамлакатларидаги кутубхоналарда мавжуд. Навоий ҳаёти ва ижодига оид бир қанча тадқиқотлар олиб борилган. Аммо Алишер Навоий асарларининг нусхалари, тавсифлари ва персонажлари ҳақида илмий тадқиқотлар етарли эмас. Машҳур турк олими, Навоий мухлиси, марҳум Огоҳ Сирри Лаванд Туркия кутубхоналарида Алишер Навоий қўлёзмаларини бирма-бир аниқлаб мазкур тадқиқотини эълон қилган. Олим Алишер Навоийнинг турк тили ва адабиётининг тамал тошларидан бири эканлигини, унинг асарларини кенг ва чуқур ўрганмасдан туриб, турк адабиётимизнинг ривожланиш жараёнини аниқлаб бўлмаслигини таъкидлайди. Айниқса, турк адабиётидаги биринчи “Хамса”нинг Алишер Навоийга тегишли эканлиги, уларни тадқиқ қилмасдан туриб турк адабиётида маснавий жанри ривожланиш босқичларини аниқлашнинг имкони йўқлигини алоҳида таъкидлайди. Шунингдек, Алишер Навоийнинг “Мажолисун-нафоис” турк тазкирачилик анъанасининг, “Муҳокаматул-луғатайн” эса турк тилшунослигининг энг муҳим намуналари эканини, бу асарларни байроқдек кўтариб юришимиз кераклигини айтади. Ушбу жиҳатлардан келиб чиққан ҳолда Лаванд Туркия кутубхоналаридан Алишер Навоий асарлари қўлёзмаларини аниқлайди, кейин уларни таснифлаб тавсиф қилиб чиқади, ниҳоят рўйхатини тузиб ушбу мақолада тақдим қилади. * * *